Społeczny wymiar POChP

powrót do listy
˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙˙
Częstość występowania POChP

Przewlekła Obturacyjna Choroba Płuc jest jedną z najczęściej występujących chorób w świecie. Ocenia się, że dotyczy ona od kilku do kilkunastu procent populacji. Trudności w dokładnym określeniu jej częstości wynikają z kilku przyczyn:
  • konieczne jest wykonanie dużych, dobrze zaplanowanych badań epidemiologicznych, które są kosztowne,
  • dotychczasowe badania w większości krajów najczęściej opierały się na wynikach badań ankietowych, a rozpoznanie choroby stawiano na podstawie objawów (przewlekły kaszel ze skąpym odkrztuszaniem u osób palących powyżej 40 roku życia) lub rozpoznaniu POChP przez lekarza,
  • niewiele jest badań, w których rozpoznanie opiera się na badaniu spirometrycznym, które jest "złotym standardem" rozpoznania choroby, a które wykrywa zaburzenia przepływu powietrza w drogach oddechowych (obturację oskrzeli),
  • ze względu na skąpość objawów istnieją istotne rozbieżności między liczbą rozpoznanych przypadków na podstawie objawów, a znacznie większą (nawet trzykrotnie) liczbą rozpoznań na podstawie spirometrii,

Z tego powodu choroba jest najczęściej zbyt późno rozpoznawana w okresie, kiedy doszło już do utraty nawet 50% rezerw wentylacyjnych płuc.
Badania epidemiologiczne w Polsce dowodzą, że objawy przewlekłego upośledzenia przepływu powietrza w drogach oddechowych występują u 8,5% mężczyzn i 4,9% kobiet.
o programie
b prasowe
kontakt
testy
partnerzy
Zachorowania na POChP są najczęściej związane z paleniem tytoniu (ryzyko wystąpienia choroby u palących mężczyzn jest 4,3 razy, a u kobiet: 2,3 razy większe niż u osób niepalących), rzadziej z wiekiem, a najrzadziej z zanieczyszczeniem powietrza w miejscu zamieszkania lub w miejscu pracy.
Najnowsze, ograniczone badania epidemiologiczne przeprowadzone w Warszawie, wykazały, że wśród osób w wieku 41 -72 lat POChP wykryto u 10,7% badanych, w tym u 10,9% mężczyzn i 10,3% kobiet. Na tej podstawie można ocenić, że na POChP choruje w Polsce około 2 milionów osób dorosłych. Wśród palaczy papierosów, którzy ukończyli 40 lat i ochotniczo zgłosili się na badanie spirometryczne obturację oskrzeli stwierdzono u 23%.

Śmiertelność

W większości krajów rozwiniętych, w tym w Polsce, POChP znajduje się na 4. miejscu, jako główna przyczyna zgonów (po chorobach serca, udarach, nowotworach i nagłych wypadkach). Na świecie POChP jest 5. przyczyną zgonów, zabijając 2,7 milionów osób rocznie (tyle co AIDS, a 2 razy więcej niż np. wypadki komunikacyjne).
W Polsce na POChP i jej powikłania rocznie umiera około 15 tysięcy osób.
Najbardziej niepokojące jest to, że liczba zgonów z powodu POChP rośnie. W Stanach Zjednoczonych w ciągu ostatnich 20 lat zaobserwowano wzrost śmiertelności z powodu POChP o 163%, w odróżnieniu od innych chorób cywilizacyjnych, jak choroba niedokrwienna serca, udary mózgowe i inne choroby układu naczyniowego.
Coraz częściej choroba ta dotyczy kobiet, a liczba umierających kobiet z POChP wzrasta. W 2000 r. w USA doszło do większej liczby zgonów u kobiet niż u mężczyzn.

Obciążenia społeczne POChP

Obciążenia społeczne wynikają z kosztów chorobowości oraz zgonów. POChP charakteryzuje się narastaniem objawów choroby wraz z jej postępem. Chorzy w ciężkim okresie zaawansowania choroby mają "zaostrzenia" znacznie częściej (szczególnie wywołane infekcją oddechową), niż osoby z mniej zaawansowaną chorobą.
W okresie zaostrzenia gwałtownie narastają objawy, głównie duszność, może dojść do niewydolności oddychania i krążenia. To nagłe wydarzenie można porównać z zawałem serca, ponieważ śmiertelność szpitalna (10-15%) u osób z zaostrzeniem POChP jest podobna do śmiertelności z powodu ostrego zawału, a w okresie roku po hospitalizacji umiera 30-40% osób, podobnie jak u osób z wysokim ryzykiem zawału.
Częste zaostrzenia choroby są największą przyczyną obciążenia ochrony zdrowia. W 2000 r. w USA POChP było przyczyną 8 milionów wizyt ambulatoryjnych, 1,5 miliona wizyt w izbach przyjęć szpitali, 726 tysięcy hospitalizacji i 119 tysięcy zgonów.
Takie obciążenie służby zdrowia wiąże się z ogromnymi całkowitymi kosztami choroby. Koszty te dzieli się na koszty bezpośrednie (medyczne - wynikające z wizyt u lekarza, hospitalizacji, kosztów leków) oraz pośrednie wynikające z utraty produktywności (zwolnienia z pracy, renty, wcześniejsze emerytury, przedwczesne zgony). Całkowite koszty POChP w USA w 1993 r. wyniosły 24 miliardy dolarów (2 razy więcej niż koszty astmy).
W niedawno przeprowadzonych badaniach w kilku krajach europejskich oraz w USA i Kanadzie obliczono, że roczny koszt leczenia jednego chorego na POChP waha się od 500 do ponad 4 tysięcy USD. Okazuje się, że większość kosztów choroby jest spowodowane leczeniem najciężej chorych. Wymagają oni częstych wizyt lekarskich, częstych hospitalizacji, leczenia wieloma lekami, a w końcowych okresach domowego leczenia tlenem, czy operacji rozedmy. Dziesięć procent najciężej chorych pochłania 3 wszystkich kosztów.
W Polsce nie badano całkowitych kosztów choroby. Wiadomo, że POChP jest odpowiedzialna za 20% wszystkich zwolnień z pracy oraz 20% wszystkich rent. Z powodu POChP hospitalizowanych jest 120 tysięcy osób rocznie.

Wnioski

1. POChP jest chorobą społeczną.
2. POChP jest wywołana paleniem tytoniu.
3. Koszty społeczne POChP są ogromne, spowodowane głównie leczeniem chorych z zaawansowaną chorobą.
4. Wczesne rozpoznanie oraz profilaktyka (zaprzestanie palenia) może znacznie ograniczyć chorobowość oraz śmiertelność z powodu POChP i ograniczyć koszty społeczne choroby.

Prof. dr hab. med. Dorota Górecka
II Klinika Chorób Płuc
Instytut Gruźlicy i Chorób Płuc
Warszawa



design: republica nova
Adamed